TEKİRDAĞ - RÜSTEMPAŞA SIBYAN MEKTEBİ VE İHATA D. RÖLÖVE RESTİTÜSYON VE RESTORASYON PROJELERİ

TEKİRDAĞ RÜSTEM PAŞA

KÜTÜPHANE VE İHATA DUVARLARI

1. RÜSTEM PAŞA KÜTÜPHANESİ ve MEDRESESİ

1.1. Rüstem Paşa Kütüphanesi  Tarihçesi

Tekirdağ, Ertuğrul Mahallesi Mimar Sinan Caddesi’nde bulunan Rüstem Paşa Külliyesi’ni Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamı ve damadı Rüstem Paşa Mimar Sinan’a yaptırmıştır. Kitabesinden öğrenildiğine göre yapım tarihi 1553’tür. Giriş kapısı üzerindeki ikinci bir kitabede de Sultan Abdülmecit tarafından da 1841 yılında onarıldığı yazılıdır.
Külliye cami, medrese, bedesten, kervansaray, hamam, imaret ve kütüphaneden meydana gelmiştir. Günümüze bunlardan yalnızca cami ile bedesten iyi durumda gelebilmiş, diğerleri kısmen yıkılmış ve harap olmuştur.

Medrese:
Rüstem Paşa yapı topluluğunun medresesi caminin doğusunda ve 30 m. uzağındadır. 1880 yılında harap olan bu yapının üzerine ahşap bir okul yapılmıştır.
Osmanlı döneminde Rüştiye ve İdadi olarak kullanılan bu okul Cumhuriyet döneminde ilkokul olarak kullanılmıştır.
 Eski Cumhuriyet ilkokulu Rüstem Paşa camiinin yanındaki ahşap binada 1951 yılına kadar öğretim yapmış duvarları çatladığından maili indiham raporu verilerek yıkılmıştır. Öğrencileri Süleyman Paşa İlkokuluna nakledilmiştir.

Kütüphane:
Cami ile medrese arasında bulunan kütüphane kesme taştan kare planlı olarak yapılmıştır. Kütüphane bir süre içerisine eklenen ocaktan ötürü aşhane olarak kullanılmıştır. Sonraki yıllarda restore edilmiştir.

1.2.Kütüphane ve Medrese Konum Özellikleri

Kütüphane, Tekirdağ İlçesinde, Mimar Sinan Caddesi üzerinde, Rüstem Paşa Cami’nin arkasında 366 no’lu ada üzerinde yer alır. Rüstem Paşa Külliye’sinin bir parçası olan yapı medrese yapısından kalan duvar parçaları ile aynı avlu içerindedir.

Avlunun kuzey ve batı yönünde iki girişi bulunmaktadır.

1.3. Kütüphane Plan Özellikleri

Kütüphane yaklaşık 6.05x6.02 m. ebetlarında kare planlıdır. Basık kemerli, taş söveli, demir kapılı  ana giriş kapısı cephenin orta aksında yer alır. Kapının sağ ve solunda birer pencere bulunur. Girişin tam karşısında ise bir niş vardır. Günümüzde yapının içerisinde 2.06 m. kotunda muhdes bir asma kat yer alır. Bu kata metal merdiven ile ulaşılır.

1.4. Cephe Özellikleri

Güneydoğu Cephesi (Giriş Cephesi): Kütüphane girişinin bulunduğu, avlu içerisinde kalan cephedir. -0.71 m. kotunda üç basamaklı taş (özgün olmayan) merdiven ile kütüphaneye girilir. Zemin kat duvarı kaba yonu taş görünümlüdür. Basık kemerli, taş söveli, demir kapılı giriş kapısı cephenin orta aksında yer alır. Kapının her iki yanında taş söveli, lokmalı demir parmaklıklı iki adet dikdörtgen pencere bulunur. Pencere üzerinde tuğla hafifletme kemeri bulunur. Yapının girişinde marsilya kiremitli ahşap saçak vardır. Kütüphane kirpi saçak ile sonlandırılmıştır.

Kuzeybatı Cephesi (Arka Cephe):Cami bahçesi içerisinde kalan cephedir. Cephe üzerinde pencere boşluğu yoktur. Kaba yonu duvar kirpi saçak ile sonlandırılmıştır.

Kuzeydoğu Cephesi (Sağ Yan Cephe): Avlu dışında kalan cephedir. Cephenin orta aksında taş söveli, lokmalı demir parmaklıklı, tuğla hafifletme kemeri olan bir pencere yer alır. Kaba yonu duvar kirpi saçak ile sonlandırılmıştır.

Güneybatı Cephesi (Sol Yan Cephe):Cami bahçesinde kalan cephedir. Cephe üzerinde tuğla, sivri kemerli 2 adet beton dışlıklı tepe penceresi yer alır. Kaba yonu duvar kirpi saçak ile sonlandırılmıştır.

1.5. Strüktür Özellikleri

Kütüphane, kalın kesitli kagir zemin kat duvarları üzerinde yükselir. Kare planlı harim duvarların üstünü kubbe örter. Kubbeye geçiş pandandiflerle sağlanmıştır.

2. RÜSTEM PAŞA MEDRESESİ

Külliye ile birlikte 1553 yılında yapılan medreseden günümüze dört duvarı ulaşabilmiştir.

Şekil 1- Ali Saim Ülgen restitüsyonuL planlı ,bir sıra revak, bir sıra hücre dizisinden oluşan yapı günümüze ulaşamamıştır. Yapıdan günümüze dört duvar dışında avlu içerisinde yer alan parçaları kalmıştır.1880 yıllarda harap olan yapı üzerine ahşap bir okul yapılmıştır. Bu okulun taş merdivenleri avlu içerisinde günümüze kadar gelmiştir.

Medresenin kalan duvarlarından güneydoğu cephesi üzerinde 6 adet dikdörtgen formlu pencereler yer alır. Pencere üzerinde kemerli tepe pencereleri bulunur. Tepe penceresi sayısı 5 adettir.

Duvarlar moloz taş örgülüdür. Duvarlar üzerinde ahşap hatıllar dönmektedir.