SURİYE - ŞAM SÜLEYMANİYE KÜLLİYESİ RÖLÖVE RESTİTÜSYON VE RESTORASYON PROJELERİ

SÜLEYMANİYE KÜLLİYESİ

Sinan’ın yapıları birbiriyle dik açı yapan, dengeli ve tam simetrik bir yerleşme düzenine sahip ilk selâtin külliyesi, 1540’lı yılların sonlarında başlanılıp 1554’de tamamlanan Şam Süleymaniye Külliyesi’dir. Bu külliye hac kafilelerine hizmet edecek bir menzil küliyesi olarak düşünülmüş, dikdörtgen biçimli bir avlunun güneyine camii, kuzeyine darüzziyafe, doğu ve batısına, iki’şerden yedi sıra halinde on dört kubbeli, birer kervansaray ile bir sıra üzerine altı kubbeli ve önü revaklı birer tabhane konulmuştur. Bu düzenlemede imaretin yeri dikkati çeker. Çünkü II. Bayezid zamanı formülünden farklı biçimde imaret camiinin bir yanında değil, uzunlamasına eksen üzerinde kuzeydedir. Ayrıca, avlunun merkezi boştur ve kıble eksenini paylaşan camiyle darüzziyafeden birinin ötekine üstünlüğü öngörülmemiştir.

Yerleşme açısından olsun, yapıların mimari kuruluşu bakımından olsun, Şam Süleymaniye Külliyesi, iddialı tasarıma kaçmayan yalın bir planlamanın ürünüdür. Cami imaret ilişkisi üzerine kurulu yerleşme düzeni iki-boyutlu bir planlama sistemine dayanır. Öte yandan, Sinan’ın aynı 1550’li yıllarda İstanbul’da yaptığı Süleymaniye Külliyesinde eğitimin ön plana geçtiği ve eğilimli bir arsanın büyük bir ustalıkla kullanıldığı üç boyutlu bir planlama sistemiyle karşılaşırız.

Bu yazı Aptullah Kuran'ın MİMAR BAŞI KOCA SİNAN YAŞADIĞI ÇAĞ ve ESERLERİ kitabından alınmıştır.